Burgerschap

Burgerschap als doorgaande lijn van groep 1 t/m 3

De basis voor actief burgerschap wordt gelegd in de vroege kinderjaren. In groep 1, 2 en 3 leren kinderen stap voor stap wat het betekent om samen te leven, mee te doen en verantwoordelijkheid te nemen. Door hier vanaf groep 1 bewust aandacht aan te besteden, ontstaat een sterke doorgaande lijn waarin sociale, emotionele en maatschappelijke vaardigheden zich verdiepen.
Burgerschap in de onderbouw is geen los vak, maar verweven met dagelijkse routines, spel, gesprekken en thematisch werken, zoals ook wordt benadrukt door Stichting Leerplan Ontwikkeling.

Groep 1 – erbij horen en samen spelen

In groep 1 staat het ervaren van samenleven centraal. Kinderen ontdekken dat zij onderdeel zijn van een groep en dat samen spelen betekent dat je rekening houdt met elkaar.

De focus ligt op:

• jezelf en anderen leren kennen

• ervaren dat je erbij hoort

• gevoelens herkennen (bij jezelf en de ander)

Concreet in de klas:

• samen spelen, delen en opruimen

• eenvoudige afspraken in de groep

• praten over emoties in de kring

• rollenspel waarin kinderen situaties naspelen

Burgerschap in groep 1 is vooral voelen en ervaren: wat is fijn, wat niet, en hoe doen we het samen?

Groep 2 – begrijpen en oefenen

In groep 2 worden kinderen zich steeds bewuster van hun gedrag en dat van anderen. Ze leren woorden geven aan gevoelens, keuzes en afspraken.

De focus ligt op:

• omgaan met verschillen

• samen oplossingen bedenken

• verantwoordelijkheid nemen voor jezelf en de groep

Concreet in de klas:

• kringgesprekken over wat eerlijk is

• spelletjes met regels en beurtgedrag

• thematisch werken rond gezin, school en buurt

• verhalen en prentenboeken over vriendschap en respect

Burgerschap in groep 2 is vooral begrijpen en oefenen: waarom maken we afspraken en wat gebeurt er als je ze niet volgt?

Groep 3 – toepassen en reflecteren

In groep 3 worden burgerschapsvaardigheden actiever toegepast. Kinderen kunnen nadenken over hun gedrag en leren reflecteren op wat er gebeurt in de groep.

De focus ligt op:

• samen beslissingen nemen

• verantwoordelijkheid dragen

• respectvol omgaan met verschillen

Concreet in de klas:

• samen regels opstellen en evalueren

• samenwerken aan taken en projecten

• gesprekken over gevoelens, conflicten en oplossingen

• kennismaken met bredere omgevingen zoals wijk en samenleving

Burgerschap in groep 3 is vooral toepassen en verwoorden: wat doe ik, waarom doe ik dat en wat betekent dit voor anderen?